Şiddetin Önlenmesinde Okula Devam Etmenin ve Ailenin Rolü
Dr. Ahmet TOPLU'nun çalışma alanlarından biri olan şiddete maruz kalan ergenlerin psikolojik sağlamlıklarının incelenmesi oldukça önemlidir. Bu yazı ile öğrenci ve ebeveynlerde farkındalık kazandırılması oldukça önemlidir. Bu doğrultuda ilgili yazı aşağıda yer almaktadır.
Psikolojik Sağlamlık Nedir?
Psikolojik sağlamlık, bireyin stres, travma ve zorluklar karşısında uyum sağlayabilme ve yeniden toparlanabilme kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Özellikle ergenlik döneminde bu özellik, bireyin hem akademik hem de sosyal yaşamını doğrudan etkileyen önemli bir koruyucu faktördür (Masten, 2001).
Okul Devamsızlığı ve Psikolojik Sağlamlık İlişkisi
Dr. Ahmet TOPLU'nın yüksek lisans tez çalışmasındaki bulgulara göre, mazeretsiz devamsızlık yapmayan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri, devamsızlık yapan öğrencilere kıyasla daha yüksektir. Bu durum, okula düzenli devam etmenin yalnızca akademik başarıyla değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılıkla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Okul ortamı, ergenler için sosyal destek, yapılandırılmış bir yaşam düzeni ve aidiyet duygusu sağlayan önemli bir alandır (Rutter, 1987; Wang & Eccles, 2012).
Aile Yapısının Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisi
Dr. Ahmet TOPLU'nın yüksek lisans tez çalışmasındaki diğer bir bulguya göre; ebeveynlerin birlikte olma durumunun psikolojik sağlamlık üzerinde etkili olduğudur. Anne ve babası birlikte olan ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, ebeveynleri ayrı olanlara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu sonuç, aile bütünlüğünün ve ebeveyn desteğinin ergenin duygusal gelişimi üzerindeki belirleyici rolünü desteklemektedir (Amato, 2000; Hetherington & Kelly, 2002).
Empati ve Öz Yeterlik ile Olası Bağlantılar
Her ne kadar Dr. Ahmet Toplu (2017) tarafından yapılan çalışmada doğrudan bu değişkenlere ilişkin detaylı sonuçlar sınırlı olsa da, literatürde empati ve öz yeterliğin psikolojik sağlamlıkla güçlü ilişkiler içinde olduğu bilinmektedir. Empati, sosyal ilişkileri güçlendirirken; öz yeterlik, bireyin zorluklarla başa çıkma inancını artırmaktadır (Bandura, 1997; Davis, 1983). Bu bağlamda, bu değişkenlerin desteklenmesi psikolojik sağlamlığı dolaylı olarak güçlendirebilir.
Sonuç ve Öneriler
Elde edilen bulgular, ergenlerin psikolojik sağlamlıklarının artırılmasında okul bağlılığı ve aile yapısının kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda:
- Okul devamsızlığını azaltmaya yönelik rehberlik ve izleme sistemleri güçlendirilmelidir.
- Ailelere yönelik bilinçlendirme ve destek programları yaygınlaştırılmalıdır.
- Ergenlerin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmeye yönelik müdahale programları uygulanmalıdır.
Sonuç olarak, şiddete maruz kalan ergenlerin desteklenmesi çok boyutlu bir yaklaşım gerektirir. Okul ve aile iş birliği içinde yürütülecek çalışmalar, gençlerin daha dirençli bireyler olarak gelişmesine katkı sağlayacaktır.
“Bir çocuğu güçlü kılan, yaşadığı zorluklar değil; o zorluklarla baş ederken yanında kimlerin olduğu ve ne kadar destek gördüğüdür.”
Şiddete maruz kalan öğrencilerin güvenli, destekleyici ve anlayış dolu ortamlarda ve eğitim ortamlarında hem akademik hem de psikolojik olarak güçlenmelerini temenni ederim.
Dr. Ahmet TOPLU Psikolojik Danışman
