Empatinin Terapi Sürecindeki Rolü ve Kişilerarası İletişime Etkisi

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU empatinin, terapi sürecinde kullanımını aşağıdaki gibi  başlıklar halinde açıklamıştır.

1. Kişilerarası İletişimin Önemi

Cüceloğlu’na (1991) göre kişilerarası iletişim insan yaşamında oldukça önemli bir yere sahiptir. İnsanlar hayatının her döneminde çevresindeki kişilerle çeşitli iletişim kurmuşlardır. Bu iletişim bazen olumlu bazen de olumsuz problemleri beraberinde getirmektedir. İletişim, insan ilişkisine dayanan psikososyal bir süreçtir. İnsanların iletişim kurarken birbirine değer vermesi ve onu anlamaya çalışması iletişimin kolaylaşmasını sağlamaktadır. 

2. Empati Kavramı ve İletişimdeki Rolü

İnsanların birbirlerini anlamasına yönelik kolaylaştırıcı faktörlerin başında empati gelmektedir. Bireyin karşısındaki kişinin hislerini anlaması ve kendisini onun yerine koyması iletişim sorunlarını azaltmaktadır. İnsanların empati kurması için aynı olayları yaşamalarına gerek yoktur. Pişkin’in (1989) de belirttiği üzere empati yönünden gelişmiş bireyler iletişim kurarken daha başarılıdır. Empati becerisi zayıf olan bireylerin ise kişilerarası iletişim becerilerinin de zayıf olduğu söylenebilir. İletişim, birçok iletişim sorununun ortaya çıkmasını azaltmasının yanı sıra çözülmesine de katkı sağlamaktadır (Rehber ve Atıcı, 2009). İnsanlar kendileriyle empati kurulduğu zaman kendini değerli hissetmektedirler. Buna yönelik olarak da empati kurarken üç tür iletişim bulunmaktadır. Bunlar aşağıdaki tablo 1'de belirtilmiştir.

Tablo 1. Bilgi Aktarımı ve Yalnızlık

Çatışmalı İletişim	Çatışmasız İletişim	Empatik İletişim
Bilgi aktarımı yok	Bilgi aktarımı var	Bilgi aktarımı var
Yalnızlık var	Yalnızlık var	Yalnızlık yok

Tablo 1'de gösterildiği gibi iletişim çatışmalı, çatışmasız ve empatik iletişim olarak üçe ayrılmıştır. Çatışmalı iletişim kuran kişiler yeterli bilgi edinemediği gibi yalnızda kalmaktadır. Çatışmasız iletişim kuran kişiler de birbirlerine yeterli bilgi aktarmalarına rağmen yalnız kalmaktadır. Empatik iletişimde ise bilgi aktarımı yeterli olmakla beraber yalnızda değildir (Dökmen,2011, s. 178).

3. Ergenlik Döneminde Empati ve Destek İhtiyacı

Bireyler ergenlik döneminde karşılaşacakları zorluklarla daha kolay mücadele edebilmek için bazı alanlarda desteğe ihtiyaç duyabilmektedir. Bu süreçte farkındalıklarının artırılması, güven duygularının geliştirilmesi, iletişim ve empati becerilerinin geliştirilmesi, kaygı ve öfke ile baş edebilme ve çatışma çözme becerilerinin kazandırılması önemlidir (Gündoğdu, 2009).

4. Empatinin Günlük Yaşamdaki Etkisi

Empati, günlük yaşamda insanlar arası iletişimi kolaylaştırmakta ve kişilerin birbirlerine yakınlaşmasını sağlamaktadır. İnsanlar kendileriyle empati kurulduğu zaman kendilerini değerli hissetmektedirler. Bu durum, kişilerarası ilişkilerin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlamaktadır.

5. İletişim Türleri

Empati kurarken üç tür iletişim bulunmaktadır:

• Çatışmalı iletişim: Kişiler yeterli bilgi edinemediği gibi yalnız kalmaktadır.
• Çatışmasız iletişim: Kişiler bilgi aktarımı yapmasına rağmen yalnız kalmaktadır.
• Empatik iletişim: Hem bilgi aktarımı yeterlidir hem de bireyler yalnızlık yaşamaz (Dökmen, 2011, s.178).

 

Sonuç olarak, kişilerarası iletişimde empati becerisinin önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Bireylerin karşısındaki kişiyi anlamaya çalışması ve onun duygularını fark edebilmesi, iletişim sürecini daha sağlıklı ve etkili hale getirmektedir. Empati, yalnızca iletişim sorunlarının ortaya çıkmasını azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda mevcut sorunların çözümüne de katkı sağlamaktadır. Özellikle ergenlik döneminde empati ve iletişim becerilerinin geliştirilmesi, bireylerin karşılaştıkları zorluklarla daha sağlıklı başa çıkabilmelerine yardımcı olmaktadır. Bu süreçte bireylerin farkındalıklarının artırılması ve duygusal becerilerinin desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Empatik iletişim, bireyler arasında hem sağlıklı bilgi alışverişini hem de duygusal yakınlığı mümkün kılmaktadır. Buna karşın empati becerisi gelişmemiş bireylerin iletişimde daha fazla sorun yaşadığı ve sosyal uyumlarının daha zayıf olduğu söylenebilir. Bu doğrultuda, empati becerisinin geliştirilmesi hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Empati düzeyi yüksek bireylerin, zorlu yaşam olayları karşısında daha dirençli olduğu ve çevreleriyle daha uyumlu ilişkiler kurabildiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu konuyla ilgili çalışmaları olan ve alanın önemli isimlerinden biri olan Dr. Ahmet TOPLU, Çocuk ve ergen danışmanlığı, Aile ve çift danışmanlığı, Bireysel ve grup çalışmaları gibi birçok alanda Kahramanmaraş'ta yüzyüze ve online psikolojik destek hizmeti vermektedir. Yukarında verilen telefondan kendisine doğrudan ulaşabilirsiniz.

Kişiler arası iletişimde empati becerinizin geliştirilmesi ve pozitif bir hayat sürmeniz dilegiyle sağlıcakla kalınız.

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU