Çocuk ve Ergenlerde Şiddetin Önlenmesinde Psikolojik Desteğin Rolü

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU, çocukluk ve ergenlik döneminin bireyin kişilik gelişiminin, sosyal becerilerinin ve duygusal yapısının şekillendiği kritik bir süreç olduğunu vurgulamaktadır. Bu hassas dönemde maruz kalınan şiddet, yalnızca o anki iyilik halini değil, aynı zamanda bireyin yaşam boyu ruh sağlığını, ilişkilerini ve toplumsal uyumunu da derinden etkilemektedir. Günümüzde yapılan araştırmalar, çocuk ve ergenlerin farklı ortamlarda ve çeşitli biçimlerde şiddete maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Fiziksel şiddetin yanı sıra psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet türleri ile aile, arkadaş ve okul çevresinde yaşanan şiddet olayları, bu sorunun çok boyutlu ve yaygın bir toplumsal mesele olduğunu göstermektedir.

Tablo1.Öğrencilerin Şiddete Maruz Kalma Durumlarına Göre Dağılımları

Fiziksel Şiddet			Psikolojik Şiddet		Ekonomik Şiddet		Cinsel Şiddet		Aile Şiddeti		Arkadaş Şiddeti		Öğretmen Şiddeti
	N	%	N	%	N	%	N	%	N	%	N	%	N	%
Evet	193	48,0	282	70,1	57	14,4	18	4,5	91	22,7	115	28,6	85	21,2
Hayır	209	52,0	120	29,9	340	85,6	378	95,5	310	77,3	287	71,4	315	78,8
Toplam	402	100,0	402	100,0	397	100,0	396	100,0	401	100,0	402	100,0	400	100,0

 

Tanlo 1'de görüldüğü üzere, çocuk ve ergenlerde şiddetin en çok psikolojik, ardından fiziksel ve arkadaş kaynaklı biçimlerde görüldüğünü; cinsel ve ekonomik şiddetin daha düşük oranlarda bildirildiğini gösteriyor. Ama düşük oranlar “önemsiz” olduğu anlamına gelmez özellikle cinsel şiddet genelde en az bildirilen türdür.

Çocuklar en çok sözlü, duygusal baskı, aşağılanma, tehdit gibi psikolojik şiddete maruz kalıyor.

Şiddetin Temel Nedenleri

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU Şiddetin birçok nedeninin olduğunu fakat belli başlı nedenleri aşağıda sunmuştur.

Aile kaynaklı nedenler

• İletişim eksikliği
• Aile içi çatışma ve rol karmaşası
• Ebeveynlerin kendi yaşadığı stres veya şiddet geçmişi
• Otoriter veya aşırı baskıcı ebeveynlik

Bireysel nedenler

• Dürtü kontrolü zayıflığı
• Empati eksikliği
• Düşük özsaygı
• Travma geçmişi

Okul ve sosyal çevre

• Akran zorbalığı kültürü
• Rekabetçi ve baskıcı eğitim ortamı
• Öğretmenlerin iletişim becerilerinin yetersizliği
• Denetimsiz sosyal medya ve dijital zorbalık

Toplumsal faktörler

• Şiddetin normalleştirilmesi
• Medyada agresyonun ödüllendirilmesi
• Ekonomik eşitsizlik ve stres

 

Önemli bir uyarı!!!!

Psikolojik şiddetin yüksek çıkması tesadüf değil. Çünkü:

• Fiziksel şiddet kadar görünür değildir
• Daha “normal” kabul edilir
• Ama uzun vadede en az fiziksel şiddet kadar zarar vericidir

 

Çözüm Önerileri

Aileye yönelik

• Pozitif ebeveynlik eğitimi
• Açık iletişim ve duygusal paylaşımın artırılması
• Ceza yerine rehberlik yaklaşımı

Okula yönelik

• Zorbalık karşıtı programlar
• Rehberlik servislerinin güçlendirilmesi
• Öğretmenlere iletişim ve kriz yönetimi eğitimi

 Çocuk ve ergenlere yönelik

• Duygu düzenleme becerileri eğitimi
• Empati geliştirme çalışmaları
• Sosyal beceri programları

Toplumsal düzeyde

• Medyada şiddetin sınırlandırılması
• Farkındalık kampanyaları
• Hukuki yaptırımların etkin uygulanması

Bu konuyla ilgili çalışmaları olan ve alanın önemli isimlerinden biri olan Dr. Ahmet TOPLU, Çocuk ve ergen danışmanlığı, Travmayla baş etme danışmanlığı, Aile ve çift danışmanlığı, Bireysel ve grup çalışmaları gibi birçok alanda Kahramanmaraş'ta yüzyüze ve online psikolojik destek hizmeti vermektedir. Yukarında verilen telefondan kendisine doğrudan ulaşabilirsiniz.

Kişiler arası iletişimde empati becerinizin geliştirilmesi ve pozitif bir hayat sürmeniz dilegiyle sağlıcakla kalınız.

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU