Çocuk ve Ergenlerde Empati Becerisinin İncelenmesi

Dr. Ahmet TOPLU, çocuk ve ergenlerde empati becerisinin geliştirilmesinde birçok faktörün olduğunu vurgulamaktadır. Bununla ilgili araştırmalar aşağıda başlıklar halinde sunulmuştur.

1.Empati ve Psikolojik Faktörler

Alver (2003) tarafından yapılan araştırma, empatik becerilerin psikolojik durumlarla ilişkisini incelemiştir. Çalışma sonucunda empati ile kararsızlık ve psikolojik belirtiler arasında olumsuz bir ilişki olduğu görülmüştür. Yani empati arttıkça psikolojik sorunların ve kararsızlığın azaldığı söylenebilir. Ayrıca yaş ilerledikçe empati düzeyinin azaldığı, bekar bireylerin empati düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

2.Empatinin Eğitimle Geliştirilebilirliği

Karabağ (2003) empatiyi özellikle “tarihi empati” bağlamında ele almış ve bunun öğretilebilir bir bilişsel beceri olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, empati becerisinin eğitim sürecine dahil edilmesi gerektiğini ve özellikle tarih derslerinde önemli bir hedef olabileceğini göstermektedir.

3.Çocuklarda Empati Gelişimi

Yüksel (2013) tarafından yapılan geniş kapsamlı araştırmada çocukların empati düzeyleri incelenmiştir. Sonuçlara göre:

Kız çocuklarının empati düzeyi erkeklerden daha yüksektir
Aile içi saldırganlık empatiyi olumsuz etkilemektedir
Çekirdek aile yapısında büyüyen çocukların empati düzeyi daha yüksektir

Bu bulgular, empati gelişiminde aile ortamının önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

4.Empati ve Akran Zorbalığı

Kaya ve Siyez (2011) çalışması, empati ile akran zorbalığı arasındaki ilişkiyi ele almıştır. Araştırma sonucunda duygusal ve bilişsel empatinin, zorbalık davranışlarını ayırt etmede önemli olduğu belirlenmiştir. Empati düzeyi düşük bireylerin zorbalık davranışlarına daha yatkın olduğu görülmektedir.

5.Empati ve Çatışma Çözme Becerileri

Rehber ve Atıcı (2009) tarafından yapılan çalışmada, empati ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Empati düzeyi yüksek olan öğrencilerin:

Daha iyi problem çözdüğü
Daha az saldırgan davranış sergilediği

tespit edilmiştir. Bu durum empatiyi, sosyal uyum açısından kritik bir beceri haline getirmektedir.

6.Empati Eğitiminin Etkisi

Pecukonis (1990) tarafından yapılan araştırma, empati eğitiminin etkilerini incelemiştir. Sonuçlara göre:

Duygusal empati anlamlı şekilde artmıştır
Bilişsel empati ise belirgin bir artış göstermemiştir

Bu durum, empati eğitiminin özellikle duygusal boyutta daha etkili olduğunu göstermektedir.

7.Empati ve Psikolojik Sağlamlık

Mızrakçı (2011) empati ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Araştırma sonucunda empati düzeyinin:

Cinsiyet
Anne-baba eğitim düzeyi
Sınıf düzeyi

gibi değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca empati ile bazı psikolojik dayanıklılık boyutları arasında ilişki olduğu belirlenmiştir.

Sonuç olarak empati;

Geliştirilebilir bir beceridir
Aile, eğitim ve çevre faktörlerinden etkilenir
Sosyal davranışları doğrudan etkiler
Zorbalık ve saldırganlığı azaltır
Problem çözme becerilerini artırır

Bu konuyla ilgili çalışmaları olan ve alanın önemli isimlerinden biri olan Dr. Ahmet TOPLU, Çocuk ve ergen danışmanlığı, Aile ve çift danışmanlığı, Bireysel ve grup çalışmaları gibi birçok alanda Kahramanmaraş'ta yüzyüze ve online psikolojik destek hizmeti vermektedir. Yukarında verilen telefondan kendisine doğrudan ulaşabilirsiniz.

Kişiler arası iletişimde empati becerinizin geliştirilmesi ve pozitif bir hayat sürmeniz dilegiyle sağlıcakla kalınız.

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU